Batxilergo1eko HISTORIA eta PSIKOLOGIA: Albisteak

URDANETA: Hitzaldia

Tue, 11 Dec 2007 22:52:54 GMT

Kaixo, Yiyos!

Urdanetaren garaiko hitzaldi baten berri ematera natorkizue:

Aurkikuntzen garaian, osasuna itsasontzietan /JOSÉ Mª URKIA ETXABE (EHU-ko Ameriketako Historiaren irakasle titularra)
Euskarazko solasaldia
Barrena Kultur Etxea - abenduaren 13an, ostegunean, 19:00etan

Aurrera darrai Barrena Kultur Etxean Andres Urdanetaren figuraren gaineko solasaldi-zikloa. Datorren ostegunean, abenduaren 13an, arratsaldeko 7etatik aurrera, Jose Mari Urkia Etxabek, EHU-ko Medikuntza Historiaren irakasle titularrak eskainiko du hitzaldia.

Osasunaren gaineko arazoak izan ziren itsasgizon haien arazo larrienetarikoak. Elikadura eskasak eta higienerik ezak baja ugari sortzen zituzten tripulazioetan. Eskorbutuak, esate baterako, pikardia galantak egin zituen eta itsas-gudetan hil ziren gizon baino gehiago hil zituen.

Beste gaien artean, hauxek aztertuko ditu Urkiak:

Itsasontzietako bizitza, marinelak itsasontzietan (ardurak, arazoak…)
Itsasontzi motak: karabelak, naoak… Itxurak, barruko atalak…
Elikadura, proteinak, grasak, mineralak… Eguneroko jatordua, kantitateak…
Ura eta ardoa, non eraman, nola gorde… Ur ustelak, ura potabilizatzeko metodo desberdinak…
Egarria eta gosea. Desnutrizioa, deshidratazioa, intoxikazioak, infekzioak: birusak, zomorroak, parasitoak, tifusa.
Hezurretako eta artikulazio gaixotasunak.
Begietako minak edo gaitzak.
Ameriketako lurretan aurkitutako elikadura eta erremedio berriak. Ameriketako gaitz berriak eta kutsakorrak: kalentura horia, baztanga eta sifilisa.

Jose Mari Urkia Medikuntzan doktorea da eta Euskalerriaren Adiskideen Elkarteko zuzendari eta Presidentea ere bai. Medikuntzareen Historiaren arloan liburu asko idatzi ditu: Historia de los Balnearios de Gipuzkoa, Medikuen biografiak: Ezaguirre, Carrasco, Barriola,….

Landereño

URDANETA: Urdaneta urtea hasi da

Mon, 10 Dec 2007 19:53:33 GMT

Kaixo, Yiyos!

Urdanetaren urtea hasi zen abenduaren 5ean. Filipinetako lehendakariak, Gloria Macapagal-Arroyok, eman zion hasiera ofizialki eta mugimendu askoko arratsaldea izan genuen aurreko asteazkena Ordizian.

Hemen duzue albistea hainbat komunikabideetan:

http://eibar.org/blogak/amatino/410

http://www.gara.net/paperezkoa/20071203/51442/es/Andres-Urdaneta-el-hombre-que-sabia-volver

http://revistasacitametam.blogspot.com/2007/11/499-cumpleaos-del-matemtico-andrs-de.html

http://www.eitb24.com/berria/eu/B24_77338/kalez-kale/Filipinetako-presidentea-Urdaneta-500-Urtearen-irekiera/

http://www.euskonews.com/0415zbk/gaia41501eu.html

http://www.euskalkultura.com/index.php?artiid=6510

http://www.goierrikohitza.info/paperekoa/2007-12-06/p00004001/Urdaneta_500_urtea_ofizialki_inauguratu_dute_segurtasun_neurri_handien_artean.htm

http://www.diariovasco.com/20071206/al-dia-local/urdaneta-recuerda-marino-como-20071206.html

http://www.diariovasco.com/20071206/al-dia-local/descubridor-tornaviaje-20071206.html

http://www.elpais.com/articulo/pais/vasco/Urdaneta/resucita/siglos/despues/elpepuesppvs/20071206elpvas_7/Tes

http://www.comunidadtulay.com/2007/12/la-presidenta-de-filipinas-lleg-ayer.html

http://www.comunidadtulay.com/2007/11/visita-de-la-presidenta-de-filipinas.html

http://www.comunidadtulay.com/2007/12/macapagal-destaca-los-lazos-que-unen.html

Landereño

ENE: Abenduaren 3a, Euskararen Nazioarteko Eguna. PREGOIA eta BERTSOA

Mon, 03 Dec 2007 21:03:04 GMT

Kaixo, Txelitos!

Jakintza Ikastolan ez dugu ENE ahaztu…

Potto Irratian entzuteko…

Pregoia

Gaur

Euskararen

Nazioarteko eguna ospatzen da

Munduko txooooko guztietan!

Bai?

Bai!

Munduko txooooooooooooko guztietan!

Kontinente guztietan daudelako euskaldunak!

Eta EUSKARA

Gutxien espero dugunean entzun daitekeelako!

Lehenengo EUSKARAREN EGUNA

1949an ospatu zen, abenduaren 3an.

Uf! Aspaldi!

Jai hau Euskal Herrian eta atzerrian ere ospatzen da:

Argentinan,

Uruguain,

Venezuelan,

Ingalaterran,

Italian…

Uf! Urruti!

Bai!

Gaurkoan EUSKARAK bildu gaitu

Jai eguna hasi da

BAT-BI-HIRU-LAU

Jolastu

EUSKARAZ

Bizi

EUSKARAZ

Ligatu

EUSKARAZ

Ikasi

EUSKARAZ

Eta lan egin

EUSKARAREN ALDE.

Bertsoa

Bizi dugu zapalketa ,

Bizi gera zapalduta,

Amets bat esku artean

Beldurrak ezkutatuta,

Etsaiaren gonapean

Lurreraino makurtuta,

Nondik gatozen eta nor

Garen erabat a(ha)ztuta.(Bis)

Sentitu nahi ez duguna

Sentitzera behartuta

Baina bada esperantza

Dena ez dago galduta

Euskara dugu jatorri

Egin dezagun burruka

Errazagoa_izango da

Denok eskutik helduta.(Bis)

Landereño

ENE:Abenduaren 3a, Euskararen Nazioarteko Eguna

Sun, 02 Dec 2007 12:40:18 GMT

Kaixo, Yiyos!

Egun hau ez da atzo goizeko kontua. 1949ko abenduaren 3an ospatu zen, jada, Iparraldean eta Ameriketako hainbat lekutan, baina frankismoa puri-purian zegoen garai hura ez zen euskararentzat oso erosoa izango.

Eusko Ikaskuntzaren sorrerarekin lotu behar dugu ospakizun hau. 1918ko irailean egin zuten lehen kongresua eta, bertan, erakundearen helburuak zehaztu ziren. Nagusiena, euskal kulturaren sustapena eta iraupena ziurtatzea izan zen. Jaio zenentik Gerra Zibilerainoko bitarte horretan, erakunderik dinamikoenetakoa izan zen Eusko Ikaskuntza:

etorriko zen euskal unibertsitatearen diseinua egin zuen
autonomia estatutuaren zirriborroa idatzi zuen
uda ikastaroak antolatu zituen
Euskaltzaindiaren sorrera bultzatu zuen
ikastoletako testu-liburuak argitaratu zituen, e.a.
Beste "egun" batzuen bultzatzaile ere izan zen: Antzerki eta olerki egunak, Bertsolaritza eguna...

Eusko Ikaskuntzaren ekimena bertan behera geratu zen Espainiako Gerra Zibilaren eta gerra ostearen ondorioz. Iparraldean, Joxe Miel Barandiaran saiatu zen erakundea bizirik mantentzen eta Nazioarteko Eusko Ikaskuntza bultzatu zuen. Era berean, Eukararen Eguna izendatu zen 1949ko abenduaren 3rako eta horrelaxe jarraitu du ospakizunak egutegian, Euskal Herrian ezezik, Parixen, Mexikon, Caracasen, New Yorken eta bestetan ere ospatzen delarik.

1995ean, Kanpoko Gizataldeen Lehen Mundu Biltzarrean, Uruguaiko ordezkaritzak egunaren berrindartzeko proposamena egin zuen eta euskaldunek egun handitzak zutena Euskararen Egun ofizial izendatzea eskatu zuten.

Eusko Jaurlaritzak eta Euskaltzaindiak ontzat eman zuten proposamena eta abenduaren 3a, Euskararen Eguna izendatzea erabaki zen.

Ondo pasa egun hori!!

http://www.euskosare.org/ene/2007/index_html?set_language=eu&cl=eu

http://blog.eitb24.com/vascopampa/2007/11/12/euskararen-nazioarteko-eguna-1/

http://www.sustatu.com/1195210274/

http://kaixo.blogspot.com/2007/11/euskararen-nazioarteko-eguna.html

http://www.basqueheritage.com/berria/eusk/index.php?artiid=6519&PHPSESSID=b908be4b52d2c86311a1a0055dc1fe88

http://www.basqueheritage.com/berria/eusk/index.php?artiid=6518

http://www.euskara.euskadi.net/r59-738/eu/contenidos/informacion/7011/eu_2446/eu_12478.html

http://www.erabili.com/zer_berri/galdezka/1101478709

http://www.euskaraz.net/Kultura/Euskararen_eguna

http://www.goiena.net/bergara/albisteak/abenduaren-3an-euskararen-eguna-egingo-dute

http://www.blogak.com/berbaizu/abenduak-3-euskararen-eguna

http://www.mondragon.edu/eps/archivos-de-destacados/euskararen-eguna-arrasaten

Landereño

URDANETAren V. mendeurrena: Erakusketaren inagurazioa

Sat, 01 Dec 2007 22:48:36 GMT

Kaixo, Txelitos!

1507-1508 da bere jaiotza data. Ordizia bere jaioterria.

Urte asko pasa ditugu nor zen jakin gabe, edo bere nortasuna oso axaletik ezagutuz.

Estatua, bai. Hori oso ezaguna da ordiziarrontzat, pipak jateko lekua, larunbat arratsaldean geratzeko lekua, partidu batera goazenean kotxeak pilatuta uzteko toki aproposa, festatan edalontzia non utzi ez dakigunean... Frai esaten genion, Frain geratuko gara...

Baina, nor izan zen Urdaneta?

Aitzakiarik ez dago hemendik aurrera ezjakintasun hori mantentzeko. 2007. urte honetan hitzaldiz hitzaldi ibili bagara, gaur erakusketa zabaldu dute Barrenan, mapa argi-argiak ikusi ahal izan ditugu, Urdanetaren bidaia nondik noraino iritsi zen ondo zehaztu digute eta Manilako galeoiraren garrantzia azpimarratu ere bai.

Bai, fraide egin zen 44 urte zituenean, baina ez da hori bere garrantziaren funtsa. XVI. mende hartan, norabide ezezagunak esploratzeari eman zion eta, bere ezagutza zabalak erabiliz, ITZULERAKO BIDEA, el Tornaviaje, aurkitu zuen, hurrengo mendeetan erruz erabiliko zen bidea, hain zuzen ere, ekonomia eragile aparta baitzegoen han. Urdanetaren bidea ere esaten zaio eta, alisioi ekidinez, Kuro-Shivo korrontea jarraitzea ahalbidetzen zuen.

Urdanetaren bidea erabakiorra izan zen Txina, Filipinak, Mexiko eta Espainiaren arteko komertzio harremanetarako eta, aldi berean, kultura eta giza harremanetarako ere bai.

Gaur eman zaio hasiera ERAKUSKETAri eta bisitatuko duzuelakoan nago. Badaukagu zer ikasia bertan! Ekainean erakusketa hau Donostian izango da, abuztuan Bartzelonan eta, irailean, berriz, Madrilen.

Datorren asteazkenean, abenduaren 5ean, Gloria Macapagal Arroyo etorriko da, Filipinetako lehendakaria (oraingoz, behintzat!). Ibarretxe ere Ordizian izango da. Eta ordiziar batzuk ere joan beharko dugu, dirudienez 200 pertsona baitira urruneko irla haietatik etortzekotan!

Ramón de Miguel Bosch-en Andrés de Urdaneta en su tiempo liburua ere berrargitaratuko dute datorren urteko martxoan.

Apirila aldera, 50 minutu inguru iraungo duen dokumentala ere aurkeztu nahi dute.

Ikastaroa ere izango dira EHUn. Udako ikastaroak uztailaren 21etik 23raino iraungo du eta Urdaneta eta bere garaiaren inguruko esparru zabala landu nahi du.

Azarorako nazioartean ospe handia duen hainbat historialariren partaidetza espero da Ordizian izango den Kongresuan.

Ordizia eta beste 3 herrien arteko kidetzeak ere izango dira; lehena, datorren asteazken horretan, abenduaren 5ean, Urdaneta herri filipinarrarekin. El Callao, peruar portua eta Acapulco, mexikarra, izango dira kidetuko diren beste bi herriak.

Eta ez da hori dena! Donostiako Musika Hamabostaldia Ordiziara etortzekotan da iraila hasieran, maiatzean Ertaroko Azoka, urrian Artesania Azoka eta Erakusketa Filatelikoa...; eta hitzaldiek aurrera jarraituko dute, aurreikusita zegoen bezala.

Aurrez esan dudan bezala, aitzakiarik ez da izango Urdaneta nor izan zen galdetutakoan, zuzen-zuzen eta aberastasun handiz erantzuteko!

Ezin baduzue irrika aguantatu, hemen dituzue helbide batzuk...

Landereño

diariovasco.com saria euskaljakintzak eraman du!

Sat, 01 Dec 2007 22:43:56 GMT

Kaixo, Yiyos:

Albiste on bat jaso genuen aurreko ostegunean; euskaljakintza irabazle izan zen diariovasco.com-ek antolatutako sariketan! Joan zirenen irrifarrak ederki pasatu zutela adierazten digu, garbi-garbi! Segi horrela, koadrila!

Zorionakkkkkkkkkkkk!!!!!!

Landereño

1. EBALUAZIOA

Thu, 01 Nov 2007 19:19:46 GMT

Apa, Yiyos!
Berehala dugu 1. ebaluazioa. Zuetako batzuk hasi zarete kezkatzen… Hementxe duzue 1. ebaluazio plana! Asko ikasi!

Landereño

MUSIKA ESKOLAren 25. urteurrena

Wed, 17 Oct 2007 20:12:09 GMT

Kaixo, Yiyos.
Ez naiz oso gustura aritu gaur notak banatzen... baina beno! Salbuespena izan delakoan nago.
Gogora ezazue bihar, osteguna, arratsaldeko seietan gure kide batzuk ikusteko eta entzuteko aukera aparta izango dugula. Hemen dituzue Batxi2ko rockeroak eta Batxi1ekoak ere prest daude- Horrela esan digu Mikelek-. Hau bai estreno mundiala! Han ikusiko garelakoan nago! Larga vida al rock&roll!

Landereño

HISTORIA: Urdaneta

Mon, 15 Oct 2007 20:17:36 GMT

Kaixo, Yiyos. Hitzaldi baten berri eman nahi dizuet: “URDANETA ETA BERE TESTUINGURU HISTORIKOA”: “Merkatariak, aurkitzaileak eta abenturazaleak.Urdanetaren inguruko euskal mundua”. JOSE ANTONIO AZPIAZU ELORZA.
Hitzaldia euskaraz izango da, Barrenan, datorren ostegunean, urriaren 18an, 19:00etan.

"Harrigarria eta deigarria da deskubrimenduen eta kolonizazioaren arloan nabarmendu ziren pertsonaiarik bikainenetako bi euskaldunak eta, gainera, barrualdekoak izatea: Legazpi, Zumarragakoa, eta Urdaneta, Ordiziakoa. Euskal Herriarekin lotutako kontakizun askotan bezala, oraingoan ere,historia ofiziala kontraesan susmagarriz josita dago. Azken mendeotako historiak analfabetotzat, isiltzat eta basatitzat jo ditu euskaldunak. Alabaina, baieztapen hau ez dator bat herri honek eman dituen errege-idazkari, ardura handiko kontulari, eta marinel adoretsu eta errespetagarriekin. Caro Barojak euskal historiaren itxuraldatze interesatu bati egozten dio deskonexio hau. Itxuraldatze honek alderdi politikoak azpimarratu (batik bat XIX. eta XX. mendeetan) eta alderdi ekonomikoak ahaztu ditu (batez ere XVI. eta XVII. mendekoak). Horrez gain, nahasketa erabatekoa da, historia honen interpretazioa kanpotik egina dagoela kontuan hartzen badugu. XVI. mendean batez ere, marinel bikainak egotea ez da kasualitatea. Kostaldean ez ezik, Euskal Herri osoan ere topatu daitezke. Urdaneta eta Legazpi, besteak beste, horren lekuko dira, Gipuzkoako barrualdekoak baitziren. Urdaneta eta Legazpi bezala, badira oraindik deskubritzeke dauden eta gure historian sartzeko bidean dauden beste pertsonaia asko. Ez da kasualitatea Domingo Zabala, ordiziarra, bezalako pertsonaia berrien biografiak azaltzea. Zabala Lepanton izan zen Juan de Austriarekin eta Luis de Requesensekin batera. Azken honek konfiantzazko gizon izendatu eta Flandesera eraman zuen berarekin. Historiografiak ez du behar bezala islatu garai erakargarri hartako gizartea. Caro Barojak aipatu zuen ontzidi bat abiatu zela 1525eko uztailean La Coruñatik García Jofre de Loaysaren agintaritzapean, eta Espedizio hartan, jada famatua zen Elkano “Sancti Spiritus” itsasontziko kapitaina izatera mugatu zela. Bertan, aurrerago ospe handiagoa lortuko zuen Ordiziako Andres Urdaneta omen zegoen. Ordiziako marinel famatuaren ibilbideak XVI. mendeko euskal bizimoduan erabakigarriak izan ziren beste ezaugarri batzuk erakusten ditu. Urdanetaren garaiko dokumentazio aberatsari esker, garai hartan benetan gertatu zena ezagutzeko aukera izan du Jose Antonio Azpiazuk. Hala, gure herriak ez zuen muga zehatzik, eta bertan, nahasten ziren itsas bokazioa, merkataritza, arrantza-tokiak, itsaslapurreta, esklabo-trafikoa, abenturarako grina eta mundu berriak bilatzeko espedizioak. Askotan, ordea, horietako alderdi asko uztartu egiten ziren pertsonaia baten ibilbidean: bazen merkatari lanetan hasi, kortsario izatera pasatu, enpresaburu esklabista sartu, eta abentura, bide eta mundu berriak bilatzera abiatzen zenik. Laburbilduz, komunitate aitzindaria eta modernoa zen, egun gaizki ikusita dauden jarreretan oinarrituta egon arren. Izan ere, garai hartako gizarteak jarrera horiek naturaltasunez onartzen zituen. Belaunaldi hartako familiek eta herriek bizimodu horren arriskuak eta ezegonkortasuna pairatzen zuten. Emakumea, bereziki, kanpora begiratzen zuen gizarte baten zatirik ahulena zen. Besteak beste, ez zekiten senarrak noiz itzuliko ziren, hondoratzeak, galerak eta heriotzak jasaten zituzten, baina, tarteka, Ameriketan utzitako aberastasunen berri izaten zuten. Urdaneta eta hura bezalako beste gizon arduratsu batzuk asmo txarrez ezkutatu diguten gizarte handi baten eredu dira. Jose Antonio Azpiazu Elorza, filosofian lizentziatua da Madrileko Unibertsitate Konplutentsean eta antropologian doktorea Euskal Herriko Unibertsitatean. Julio Caro Barojak zuzendu zion tesia. XVI. mendean aditua, hogeita hamar urtetik gora eman ditu alderdi ekonomikoak eta sozialak, eta, oro har, Aro Modernoko euskal bizimoduen alderdi guztiak ikertzen. Urte askoan Unibertsitatean irakasten aritu ondoren, gaur egun, Oñatiko Unibertsitate Zaharrean dagoen Soziologia Juridikoaren Nazioarteko Institutuaren argitalpen-ataleko arduraduna da. Euskal Herriko Goi Aro Modernoa ezin hobeto ezagutzen duela ziurtatzen dute Euskal Herriko aldizkari espezializatuetan (Besteak beste, Eusko Ikaskuntza Ataleko Koadernoetan, Euskal Herriaren Adiskideen Elkartearen Buletinean eta Donostiako Buletinean) argitaratutako berrogeita hamar artikuluek eta orain arte kaleratutako liburuek. Jose Antonio Azpiazuk berak idatzitako liburuak:

Sociedad y Vida social vasca en el siglo XVI. Mercaderes guipuzcoanos.
Mujeres Vascas: Sumisión y Poder.
Esclavos y traficantes. Historias ocultas del País Vasco.
Historia de un rapto.
Arrasate/Mondragón: una historia de acero y armas.
Un mercader en el reino de Felipe II: el eibarrés Martín López de Isasi.
Balleneros vascos en el Cantábrico.
Picas vascas en Flandes.
Historias de armas de Euskalerria.
Historias de corsarios vascos. Entre el comercio y la piratería.
La historia desconocida del lino vasco.

Guk ikasten dugun garaia ez bada ere, interesante izango delakoan nago. Ea han ikusten zaituztedan!

Landereño